Gisterenavond is op de ALV de uitslag bekend gemaakt van de ledenraadpleging over de Utrechtse kandidatenlijst. En ik mag vast verklappen: grote verrassingen zijn er niet. Dat is ook niet vreemd als je bedenkt dat de kandidatencommissie vooraf al een zwaarwegend advies geeft. Zo’n tweederde van de stemmers kent de meeste kandidaten niet of in het geheel niet en moet het doen met het aan hen toegezonden kandidatenboekje. Dat is op zich natuurlijk prima, maar dan moet de informatie wel zo neutraal mogelijk gegeven worden. Deze kritiek had ik overigens vier jaar geleden ook al, het heeft niet mogen baten. Het is daarnaast ook zeker niet toevallig dat van de eerste vier kandidaten er drie vrouw zijn, en twee, bot gezegd, een kleurtje hebben.
293 mensen hebben hun stem uitgebracht, bijna een kwart van onze kiesgerechtigde leden. In totaal zijn er 2360 stemmen uitgebracht. Dat is gemiddeld 8 stemmen per persoon. Marry Mos was voorgedragen als lijsttrekker en heeft van slechts 16 leden geen stem gekregen. Vier anderen waren voorgedragen voor een hoge plek op de lijst. Zij hebben conform het advies de eerste 5 plekken van de uitslag bereikt en samen 1040 stemmen behaald. Dat is 44% van de stemmen. Daarmee zijn 3,5 van de 8 ‘gemiddelde’ stemmen verklaard.
De volgende vijf plekken worden bezet door de kandidaten die stonden voorgedragen voor een direct verkiesbare plek op de lijst. Ook daar is dus niets geschoven. De hoogst-scorende van dat stel, Peter van Corler, heeft met 164 stemmen slechts 24 stemmen meer dan nummer 10 Hans Botman. Samen hebben deze vijf kandidaten 781 stemmen behaald, 33,6% van de stemmen.
Met 1821 stemmen hebben de kandidaten voorgedragen voor een plek bij de eerste 10 dik 77% van de stemmen behaald. Daarmee zijn ruim 6 van de 8 stemmen verklaard en kunnen er twee beweringen gedaan worden: óf de kandidatencommissie heeft z’n werk duivelsgoed gedaan en de kiezer heeft een zelfde soort afweging gemaakt, óf een gemiddelde kiezer is weinig geneigd af te wijken van het advies van de kandidatencommissie, waarmee het advies logischerwijs ook in de ledenraadpleging erg zwaar doorklinkt. Ikzelf kies dus duidelijk voor het laatste.
Slechts één op de vier stemmen is anders uitgebracht dan door de kandidatencommissie voorgesteld. Dat zijn de zogenaamde brutale stemmen, 539 in totaal. Van die stemmen zijn er 178 gegaan naar de kandidaten die toch nog geschikt werden geacht voor een plek in een grotere fractie. Dat is 33% van die ‘brutaal’ uitgebrachte stemmen. Zij bezetten dan ook plek 11 en 12.
Ruim 15% van de stemmen (361) is dus nóg brutaler uitgebracht, waaronder op mijzelf. Ik heb 64 stemmen gekregen. Dat is 12% van de brutaal uitgebrachte stemmen en een kleine 18% van de hondsbrutale stemmen. Overigens, 64 stemmen betekent dat bijna 22% van de stemmers een stem op mij heeft uitgebracht. Dat is helemaal nog niet zo verkeerd als je ziet dat slechts 23% van de stemmen brutaal is uitgebracht, verdeeld over 12 kandidaten, gemiddeld dus 45 stemmen. Ik heb het dus nog helemaal niet zo slecht gedaan.
De enige twee kandidaten die niet terecht zijn gekomen op een plek die door de kandidatencommissie beoogd was vinden we achteraan de lijst. Dat zijn Gijs Jansen en Joost Bos. Gijs was te verwachten tussen plek 13 en 15, maar bezet plek 18 en kreeg, naar mijn mening onterecht, minder stemmen dan de volstrekt onbekende, maar jonge kandidaat Boje Blanken. Joost had net 6 stemmen minder dan Flora Bujupi, waardoor hij net buiten een beoogde plek bij de eerste twintig valt. Dat het nu juist mannen zijn die een negatieve uitzondering maken is volgens mij niet geheel toevallig.
Uitgaande van dat men grofweg 50% man en 50% vrouw stemt zou je verwachten dat er op zowel man als vrouw 1180 stemmen zijn uitgebracht. In werkelijkheid is dat 1071 op een vrouw en 1289 op een man. Dat is niet geheel onlogisch, omdat er 9 vrouwen en 13 mannen kandidaat waren. Vrouwelijke kandidaten hebben gemiddeld 119 stemmen behaald en mannelijke kandidaten 99. De GroenLinkser heeft de boel (bewust of onbewust) toch enigszins recht proberen te trekken. Of zijn de vrouwelijke kandidaten kwalitatief gewoon beter?
Of ik mijn bewering van ‘het kleurtje’ recht kan doen, weet ik niet. Patricia Wijntuin leek ook mij een uitstekende kandidaat en het moet gezegd worden dat er achter in de lijst nogal wat exotisch klinkende namen voorkomen. Toch denk ik dat ook de wens om goede allochtone kandidaten te hebben een rol heeft gespeeld bij het stemmen.
Dan rest mij na dit lange epistel alleen nog de vraag wat zelf te doen? Aan de ene kant voel ik me gesteund in mijn strijd voor een hogere plek, aangezien ik ‘veruit’ de meeste stemmen heb gekregen van de niet voorgedragen kandidaten. Aan de andere kant weet ik het gewoon nog niet. Ik sta nu op plek 13 en de door mij gewenste plek 4 lijkt akelig onbereikbaar. Dat geldt in mindere mate ook voor plek 8. Maar misschien zijn er mensen die me graag overtuigen toch echt door te gaan, of juist mensen die zeggen ‘blijf toch lekker in de provincie, je doet het goed daar.’
¨Of ik mijn bewering van ‘het kleurtje’ recht kan doen, weet ik niet. ¨
… doe m dan niet, die bewering. het diskwalificeren van de top van de lijst lijkt me weinig productief.
Door:dirk op29/10/2009
op12:47
Dirk, ik diskwalificeer de top van de lijst zeker niet. Het zijn de geopperde kandidaten geworden. Ik zeg eigenlijk meer over de gekozen methode, met een slechts door de kandidatencommissie beadviseerde ledenraadpleging. Bovendien is de top van de lijst nog niet eens bekend, alles na nummer 1 wordt volgende ALV pas vastgelegd. Ik geef alleen een verklaring voor de volgorde, vanuit een ervaring hoe dat bij GroenLinks gaat. Misschien moet ik in het vervolg een voorspelling doen…
Door:Jasper Fastl op29/10/2009
op12:52
Four years ago and now again, the referendum says the same than what the candidate commission propose. Logic says that the two of them… are not needed. The question would be: which one will we eliminate? the candidate commission, or the referendum? can you guess my opinion?
Door:inti suarez op29/10/2009
op13:05
Sorry Jasper, maar ik ben het echt niet met je eens. Verre van zelfs. Arnoud Boer heeft op zijn website een overzicht van GroenLinks afdelingen waar de lijst(trekker) al bekend is. Guess what: GroenLinks Utrecht is van de vijf afdelingen de enige met een vrouw als lijsttrekker. Dus zo scheef of voorspelbaar is het helemaal niet.
Je zou je focus ook kunnen leggen op de kleine verschillen (in uitgebrachte stemmen) tussen plaats 4 en 8. Volgens mij is dat politcologisch veel interessanter…
Door:Steven de Vries op29/10/2009
op13:15
Steven, is je niet opgevallen dat die andere lijsttrekkers op een na ook geen tegenkandidaat en in dat ene geval een mannelijke tegenkandidaat hadden? Oftewel, dat nu zegt inderdaad niets. De plek van Marry is ongewis. Dat is nu ook juist waar ik het níet over heb.
Als jij nu een uitleg geeft voor de kleine verschillen tussen de plekken 4 t/m 8 (ik heb er wel een hoor, maar ik wacht rustig af) dan zien we later wel in hoeverre die analyse op de mijne aansluit.
Door:Jasper Fastl op29/10/2009
op13:24
Ha Jasper,
Wat stemmers bij GroenLinks allemaal wel of niet laten meewegen in hun keuze (kwaliteit, kleur, sekse, uiterlijk, seksuele geaardheid, leeftijd, …) vind ik niet zo heel erg interessant. Belangrijker vind ik de vraag hoe je de invloed van leden zo groot mogelijk kunt krijgen en tegelijkertijd de kwaliteit kunt waarborgen. Naar mijn idee doe je dat door een kandidatencommissie te laten beoordelen of iemand wel of niet geschikt is voor:
1. het lijsttrekkerschap
2. een plek direct in de fractie
3. een opvolgingsplek op korte termijn
4. een opvolgingsplek op de langere termijn
5. een positie als lijstduwer.
En dan ook niet meer of minder dan dat. Vervolgens stellen de kandidaten zich – via een boekje, filmpje, kandidatendag – voor aan de leden en maken de leden hun keuze. Dat was mijns inziens ook de opdracht voor de commissie.
De commissie heeft echter méér gedaan dan dat. Ze hebben niet alleen het oordeel geschikt / niet geschikt gegeven, maar daarbinnen – met name in de categorie ‘plek direct in de fractie’ (plek 1 t/m 12) – nog verder willen sturen. Je kunt je zelfs afvragen of die categorie niet al bewust precies even groot was als het aantal plekken (dus er misschien bij de hoge opvolgingsplaatsen ook niet al mensen zaten die in feite nu al geschikt zouden zijn voor een plek in de fractie). Voor de goede lezer (en dat blijken GroenLinks leden te zijn) had de commissie de lijst al zo ongeveer op plaatsniveau ingevuld. Dat is naar mijn idee teveel sturing, waardoor leden in feite te weinig eigen keuzes hebben gemaakt. Het tegenargument van de commissie zal natuurlijk zijn dat leden best kunnen afwijken van hun advies. Maar zoals jij schrijft: als je mensen niet kent is het logisch om af te gaan op het oordeel van de commissie die hen heeft gesproken. Pas als je dat oordeel beperkt houdt, gaan mensen écht op andere dingen kiezen, bijvoorbeeld op het verhaal dat iemand zelf houdt (of welke andere factoren men verder nog wil laten meespelen).
Nou goed, ondertussen staan wij op een plek net buiten de prijzen (of het moet wel heeeeel goed gaan met de campagne, wat wij natuurlijk hopen, maar wat misschien niet erg realistisch is). Ook ik weet nog niet wat ik op 25 november ga doen. Gelukkig hebben we nog even om daarover na te denken…
Door:Heleen op29/10/2009
op15:48
Hoi Jasper,
Jammer, ik had je graag hoog op de lijst gezien en was ook nogal verbaasd over de stemadviezen. Aan de andere kant, so be it… er zijn ontzettend veel manieren om je nuttig te maken voor de samenleving, en dat hoedt niet per se in de gemeenteraad. En wie weet wat er bij de verkiezingen gebeurt!
Door:Peter op29/10/2009
op19:18
Over het algemeen vraag ik me af of kandidatencommissies een neutraal advies kunnen geven. Wel zit ik met de gedachte of ze niet volgens heldere criteria hun oordeel moeten geven. Iets meer in de richting van aanbestedingen.
Daarnaast fascineert het me dat de kandidatencommissie voor de provincie in 2007 je een totaal ander advies gaf: een verkiesbare plek. Zou je daarna minder geschikt zijn geworden?
Door:Daan van der Burgh op30/10/2009
op01:03
Kandidatencommissies zuigen. Zij zouden hooguit moeten doen wat Heleen aangeeft.
Ooit, in een grijs verleden, toen Japser nog niet eens JS-voorzitter was, hadden wij in Utrecht bij de PvdA een leuke verkiezing. De eerste 12 kandidaten ofzo waren zittende statenleden, daarna kwam pas de vernieuwing. Kansloos gezien de peilingen, maar nee, het bestuur en de kandidatencommissie dachten er anders over. Dus zeiken, incl. illustratie van Peter van Straaten, en een voorzitster die vond dat dit echt niet kon, zo’n revolutie. Hmmmm. We hebben volgehouden en uiteindelijk waren en er toch nog twee nieuwe statenleden ondanks de (verwachtte) verkiezingsnederlaaag.
Moraal van het verhaal; niet opgeven. Blijven zeiken.
En voor alle GroenLinksers; ik twijfel altijd tussen PvdA en GL, een verkiesbare Jasper is wat mij betreft een pré om op GL te stemmen.
Door:Marco Knol op30/10/2009
op03:14
Wie zeikt, blijft?
Door:inti suarez op31/10/2009
op01:21
Ik denk dat er een goede evenwichtige top tien uitgekomen is ook al zit er een enkele tussen waarvan ik me afvraag of dat een goede teamspeler zal zijn.
Voor sommigen is het ongetwijfeld zuur dat na jarenlange inzet het resultaat tegenvalt. Maar probeer de uitslag wel goed te duiden. Veel stemmen worden inderdaad conform de kandidatencommissie uitgebracht en er wordt ook strategisch gestemd want een stem op iemand in de lagere regionen wordt als een verloren stem gezien. Een stem niet krijgen wil niet zeggen dat er geen waardering is.
Persoonlijk is het voor mij even slikken geweest om er zo weinig te krijgen. Van drie kwart van de stemmen weet ik waar ze vandaan komen omdat mensen me dat verteld hebben. Veel GroenLinksers die ik verder redelijk goed ken hebben dat blijkbaar niet gedaan. In de politiek heb je geen vrienden is dan de gedachte die naar boven komt maar die gedachte zet ik dan toch maar even terzijde. Maar deprimerend is het wel.
Ik denk uiteindelijk dat de kandidatencommissie een goed advies gegeven heeft maar zich een volgende keer niet hoeft te verantwoorden in haar keuze en met kleuterschoolachtige aandachtspunten of kritieken mbt kandidaten hoeft te komen. Zeg gewoon wie je geschikt vindt als lijsttrekker(s), wie geschikt zijn voor de eerste 12 en wie geschikt zijn voor de reservebank en that’s it. Dan geef je kandidaten in ieder geval meer het gevoel dat een stemming door leden een meer eerlijke kans geeft. Nu wisten sommigen bij voorbaat dat het een mission impossible was. Gaf mij overigens wel een onbevangen gevoel bij aanvang, en ik heb weer veel meer inzicht gekregen in de politieke arena van GroenLinks. Maar ik denk wel dat GroenLinks wat meer de mensen die zich kandidaat willen stellen moet koesteren en daar dus ook een menselijke maat op moet hanteren. Wees blij met de betrokkenheid, versterk dat en laat die kleuterschoolachtige aandachtspunten achterwege. Immers, iedere kandidaat of een lid van een kandidatencommissie is een mens en bezit deze. Ze in de openbaarheid brengen is een ander verhaal. Dat scheelt ongetwijfeld een hoop frustraties.
Door:joost op31/10/2009
op18:40
Persoonlijk erger ik me dood aan de kandidaten commissie. Voor een eerlijke verkiezing heb je een “level playingfield” nodig waar kandidaten zich op eigen merites moeten profileren zonder hulp of tegenwerking van boven af. Dat groenlinks dat niet aan durft zegt iets over het vertrouwen in haar eigen leden en de kwaliteit van haar kandidaten.
Jasper je staat niet op een verkiesbare plek. Dit zegt wat mij betreft meer over het gebrek aan inzicht van de kandidaten commissie, dan over jou onmiskenbaar talent en potentie als politicus.
Dit is een gemiste kans voor jou, maar ook zeker voor groenlinks.
Door:Albert Richie op01/11/2009
op20:25
Tja, jammer voor je Jasper. Je was een goede kandidaat. Maar dat waren die andere kandidaten ook, en niet alleen volgens de kandidatencommissie. Op mij komt je stukje daarom een beetje als procedureel geneuzel over. Je profiel is scherp, goed zo. Maar zou het kunnen dat leden ook nog naar andere onderdelen van de mix op zoek zijn? En dat ze heel goed hebben nagedacht over de ‘tone of voice’ van de kandidatencommissie, en het er dan mee eens zijn? Politiek is mijns inziens ook je verlies kunnen nemen. Blijf knokken voor wat kwetsbaar is, er zijn veel plekken waarop juist jij dat prima kunt.
Door:Ady op04/11/2009
op22:56
Dank Ady voor je complimenten.
geneuzel? dat is de vraag. Ik vind mijn opmerkingen uiteraard relevant. En je zou de ledenraadpleging kunnen zien als een referendum over het werk van de kandidatencommissie. Zelf zie ik liever een echte ledenraadpleging, waarbij kandidatenboekjes niet in tweeën worden gedeeld met voorgedragen kandidaten en overige kandidaten. Dan wordt de uitslag logischerwijs nogal voorspelbaar.
Bij een goed model weet je wat er uitkomt. En wellicht is dit een goed model, maar een volgens mij niet zo wenselijk model.
En niets dan lof over de andere kandidaten, alleen, bij een open strijd is het veel makkelijker je neer te leggen bij de uitslag.
Door:Jasper Fastl op05/11/2009
op00:21